Globus Pallidus

Anatomi

• Lentiform çekirdeğin medial kısmı; medial medüller lamina ile dış (GPe) ve iç (GPi) segmente ayrılır.
• GPi, substantia nigra pars retikülata ile birlikte bazal ganglionların ana çıkış çekirdeğidir.
• Ventral pallidum: ödül ve motivasyon devresinin parçası.
• Kanlanma: anterior koroidal arter (GPi), lentikülostriat arterler.

Alt yapılar

2 alt yapı; her birinin kendi sayfası var.

• Globus Pallidus Dış Segment GPeDolaylı yolun ara istasyonu: subtalamik çekirdeği frenleyerek istenmeyen hareketlerin baskılanmasını ayarlar.
• Globus Pallidus İç Segment GPiBazal ganglionların ana çıkış çekirdeği: talamusu frenler; distoni ve dirençli Tourette'te derin beyin stimülasyonu hedefi.

İşlevler

• Doğrudan yol (striatum → GPi): talamusun disinhibisyonu → istenen hareketin serbest bırakılması.
• Dolaylı yol (striatum → GPe → STN → GPi): istenmeyen hareketlerin baskılanması.
• Hareket genliği ve hızının düzenlenmesi.
• Ventral pallidum: hedonik "beğenme" ve motivasyon.

Bağlantılar ve kimya

• Striatum (girdi)
• Subtalamik çekirdek (dolaylı ve hiperdirekt yollar)
• Talamus VA/VL (GABAerjik çıkış)
• Pedunkülopontin çekirdek
• GABA, enkefalin, P maddesi

Gelişim

Çocukluk ve ergenlik boyunca gelişimsel seyir.

• Kernikterus (yenidoğan hiperbilirubinemisi) globus pallidusu seçici olarak etkiler.
• Perinatal hipoksi-iskemide bazal ganglion–talamus tutulum paterni.

Klinik

• Kernikterus → diskinetik serebral palsi (koreoatetoz).
• Distoni: GPi DBS çocuklarda (özellikle DYT1) etkili.
• Tourette: dirençli olgularda GPi DBS hedefi (ileri ergen ve erişkin).
• PKAN (pantotenat kinaz ilişkili nörodejenerasyon): MR'da "kaplan gözü" bulgusu.
• Karbon monoksit zehirlenmesi: bilateral pallidal nekroz.

Tedavi

İlaç, psikoterapi ve nöromodülasyon açısından bu bölge. Harf rozetleri kanıt düzeyidir.

• Primer jeneralize distoni (özellikle DYT1): iki taraflı GPi derin beyin uyarımı kontrollü çalışmalarda hareket bozukluğunu ve yetiyitimini belirgin azalttı (Vidailhet ve ark., 2005; Kupsch ve ark., 2006, sahte kontrollü). Çocuklarda erken uygulama daha iyi sonuçla ilişkilendirilir. B
• Tourette'te ön GPi, sentromedian talamustan sonra en sık derin beyin uyarımı hedefidir; ayrıntı talamus kartında (Martinez-Ramirez ve ark., 2018). C
• Kernikterusun önlenmesi: yenidoğan sarılığında risk eğrilerine göre fototerapi ve gerekirse kan değişimi; pallidal hasar kalıcıdır. A

Değerlendirme

Bu bölgenin işlevini yoklayan nöropsikolojik görevler ve ölçümler.

• Hareket bozukluğu ölçekleri: YGTSS (tik), AIMS (tardif diskinezi), Simpson-Angus (EPS)
• Nörolojik muayene: distoni, kore, bradikinezi

Lezyon ve hasar

Hasar veya işlev bozukluğunda beklenen klinik bulgular.

• Bilateral pallidal lezyon: apati, abuli ("psişik akinezi"), parkinsonizm veya distoni.

Modelde

Bu yapının 3B modeldeki tanımı ve veri kaynağı.

CerebrA pallidum etiketi (dış ve iç segment birlikte). Seçilince içinde CIT168'den GPe ve GPi görünür.

Kaynaklar

Karttaki atıfların künyeleri; bağlantılar yayına (DOI) ya da PubMed aramasına gider.

1. Vidailhet M ve ark. Bilateral deep-brain stimulation of the globus pallidus in primary generalized dystonia. N Engl J Med 2005;352:459–467. PubMed’de ara
2. Kupsch A ve ark. Pallidal deep-brain stimulation in primary generalized or segmental dystonia. N Engl J Med 2006. PubMed’de ara