Premotor Korteks & SMA

Anatomi

• BA 6: lateralde premotor korteks (PMC), medial yüzde suplementer motor alan (SMA) ve önünde pre-SMA.
• Frontal göz alanı (FEF) BA 8 içinde, premotor korteksin önünde yer alır.
• Primer motor korteksin hemen önünde; kortikospinal yola da lif gönderir.
• Kanlanma: lateral kısım MCA, medial SMA ACA.

İşlevler

• Hareketin planlanması ve hazırlanması; dış ipuçlarıyla yönlendirilen hareket (lateral PMC).
• İçsel başlatılan ve ardışık (sekans) hareketler (SMA).
• Bimanuel koordinasyon ve motor öğrenme.
• Eylem anlama ve taklit (ventral PMC — ayna nöron sistemi).
• Pre-SMA: yanıt seçimi ve ketleme.
• FEF: istemli sakkadlar ve görsel dikkatin yönlendirilmesi.

Bağlantılar ve kimya

• Primer motor korteks
• Putamen (motor döngü)
• Talamus — VA/VL çekirdekleri
• Serebellum (dentat → talamus → korteks)
• Posterior parietal korteks (görsel-motor dönüşüm)

Gelişim

Çocukluk ve ergenlik boyunca gelişimsel seyir.

• İnce motor beceriler ve sekans öğrenmesi okul çağında hızla gelişir.
• Ayna hareketleri (mirror movements) normalde ~10 yaşa kadar belirgin şekilde azalır; korpus kallozum olgunlaşmasıyla ilişkilidir.

Klinik

• Tourette ve kronik tik bozuklukları: SMA hiperaktivitesi, tik öncesi dürtü (premonitor dürtü) ağının parçası.
• Gelişimsel koordinasyon bozukluğu (DKB): motor planlama güçlüğü.
• DEHB: artmış ayna hareketleri, motor ketleme farklılıkları.
• OSB: taklit ve motor planlama (dispraksi) farklılıkları.

Tedavi

İlaç, psikoterapi ve nöromodülasyon açısından bu bölge. Harf rozetleri kanıt düzeyidir.

• Gelişimsel koordinasyon bozukluğu: görev odaklı yaklaşımlar (çocuğun gerçek hayattaki zorlandığı beceriyi doğrudan çalışma; ör. CO-OP, nöromotor görev eğitimi) ve motor temelli müdahaleler; meta-analizde ortalama etki büyük (d ≈ 1,06) ancak çalışmaların kalitesi sınırlı (Smits-Engelsman ve ark., 2018). B
• Tik öncesi dürtü (SMA ve insula): CBIT dürtüyü fark etmeyi ve karşıt yanıtı öğretir; ayrıntı putamen kartında. A
• DEHB ve DKB birlikteliği sıktır; motor güçlükler el yazısı ve spor katılımını etkiler, ergoterapi ve okul uyarlamaları gerekir.

Değerlendirme

Bu bölgenin işlevini yoklayan nöropsikolojik görevler ve ölçümler.

• Luria motor sekansı (yumruk–kenar–avuç)
• Ardışık parmak vurma, Purdue Pegboard
• Antisakkad görevi (FEF)
• Praksis değerlendirmesi, nörolojik yumuşak bulgular (PANESS)

Lezyon ve hasar

Hasar veya işlev bozukluğunda beklenen klinik bulgular.

• SMA sendromu: istemli hareket ve konuşma başlatmada azalma (geçici akinezi).
• Yabancı el sendromu (medial frontal), ideomotor apraksi.
• FEF lezyonu: kontralateral sakkad bozukluğu, gözlerin lezyon tarafına deviasyonu.

Modelde

Bu yapının 3B modeldeki tanımı ve veri kaynağı.

HCP-MMP1.0 alanları (Glasser ve ark., 2016; MNI hacimsel sürüm: Horn, 2016): 6a, 6d, 6v, 6r, 55b, FEF, PEF (lateral premotor) ve 6ma, 6mp, SCEF (SMA ve pre-SMA, medial yüz).

Kaynaklar

Karttaki atıfların künyeleri; bağlantılar yayına (DOI) ya da PubMed aramasına gider.

1. Smits-Engelsman B ve ark. Evaluating the evidence for motor-based interventions in developmental coordination disorder: a systematic review and meta-analysis. Res Dev Disabil 2018. PubMed’de ara