İnsula

Anatomi

• Lateral sulkusun derininde, frontal, parietal ve temporal operkulumlarla örtülü; dairesel sulkusla çevrili.
• Kısa (anterior) ve uzun (posterior) insular giruslar.
• Anterior insula von Economo nöronları içerir.
• Kanlanma: MCA M2 segmentleri.

İşlevler

• İnterosepsiyon: kalp atışı, solunum, açlık, mesane gibi iç beden durumlarının algılanması.
• Öznel duygu deneyimi ve beden farkındalığı.
• Tiksinme işleme; primer tat korteksi (anterior insula/frontal operkulum).
• Ağrı ve ısı (posterior insula), otonomik düzenleme.
• Salience ağı (ACC ile): DMN ve yürütücü ağ arasında geçiş.
• Empati, belirsizlik ve risk değerlendirmesi, istek (craving).

Bağlantılar ve kimya

• ACC (salience ağı)
• Amigdala
• OFC ve vmPFC
• Talamus VMpo/VMb (interoseptif girdi)
• Hipotalamus ve beyin sapı otonom merkezleri

Gelişim

Çocukluk ve ergenlik boyunca gelişimsel seyir.

• İnteroseptif farkındalık ergenlikte gelişir.
• Anterior insula–ACC salience ağı bağlantıları ergenlikte güçlenir.
• Ergenlerde sosyal dışlanmaya (Cyberball) insula yanıtı belirgindir.

Klinik

• Anksiyete bozuklukları: anterior insula hiperaktivitesi, belirsizliğe tahammülsüzlük.
• Anoreksiya nervoza: interoseptif işleme ve beden algısı bozukluğu.
• OSB: interosepsiyon farklılıkları, aleksitimi, salience ağı farklılıkları.
• Madde kullanımı: insula hasarı olan sigara içicilerde sigarayı kolayca ve isteksiz bırakma ("istek" ortadan kalkar) (Naqvi ve ark., 2007). İnsula, bedensel "istek" duygusunu bilinçli dürtüye çevirir. B
• Tourette: tik öncesi dürtü sırasında insula aktivasyonu.
• Tanılar üstü ortak bulgu: psikiyatrik bozukluklarda gri madde kaybının en tutarlı yerleri iki taraflı ön insula ve dorsal ACC'dir (193 çalışma; Goodkind ve ark., 2015). Belirginlik ağının zayıflaması, tanıdan bağımsız yürütücü işlev güçlüğüyle ilişkili. A

Tedavi

İlaç, psikoterapi ve nöromodülasyon açısından bu bölge. Harf rozetleri kanıt düzeyidir.

• Derin TMS (H4 bobini): erişkinde kısa süreli sigara bırakma desteği olarak FDA onaylı (Ağustos 2020; 262 kişilik sahte kontrollü çalışma, 6 haftada 18 seans). Bağımlılık alanında ilk TMS onayı. A
• İnterosepsiyon odaklı yaklaşımlar (beden farkındalığı, nefes ve kalp atışı farkındalığı) anksiyete, yeme bozuklukları ve OSB'de araştırılıyor; insula bu müdahalelerin kuramsal hedefidir. C

Değerlendirme

Bu bölgenin işlevini yoklayan nöropsikolojik görevler ve ölçümler.

• Kalp atışı algılama/sayma görevleri
• İnteroseptif farkındalık ölçekleri
• Tiksinme yüz ifadesi tanıma, empati paradigmaları

Lezyon ve hasar

Hasar veya işlev bozukluğunda beklenen klinik bulgular.

• Tat bozukluğu, otonomik disregülasyon (sağ insula — aritmi).
• Tiksinme tanımada bozulma, anozognozi (sağ posterior).
• Sol anterior insula: konuşma apraksisi.

Modelde

Bu yapının 3B modeldeki tanımı ve veri kaynağı.

Gerçek anatomideki gibi operkulumların altında kalır; seçildiğinde çevresi saydamlaşır ve görünür.

Kaynaklar

Karttaki atıfların künyeleri; bağlantılar yayına (DOI) ya da PubMed aramasına gider.

1. Goodkind M ve ark. JAMA Psychiatry 2015. PubMed’de ara
2. Naqvi NH ve ark. Damage to the insula disrupts addiction to cigarette smoking. Science 2007 (kartta zaten vardı). PubMed’de ara
3. BrainsWay Deep TMS H4, FDA 510(k), sigara bırakma, Ağustos 2020. PubMed’de ara